Jacob Israël de Haan, de eerste militante homoactivist in Nederland?

Jacob Israël de Haan

In 1904 komt Jacob Israël de Haan (1881-1924) plotseling in de schijnwerpers te staan vanwege zijn roman Pijpelijntjes: de eerste Nederlandstalige openlijk homoseksuele roman. Op woensdagavond 26 juni schenkt Synagoge Groningen aandacht aan De Haan en de eerste homoactivisten, met een duo-lezing door Mattias Duyves en Maurice van Lieshout.

Tekst: Synagoge Groningen

De roman Pijpelijntjes komt uit in een tijd waarin homoseksualiteit in West-Europa streng veroordeeld wordt. Het verhaal speelt zich af in de Amsterdamse arbeiderswijk de Pijp. Daar leven twee verliefde studenten: Joop en Sam. Opvallend is niet alleen hoe openlijk het boek spreekt over homoseksualiteit, maar vooral hoe luchtig en terloops. Alsof er helemaal geen sprake is van een taboe.

Niet alleen de werkgever van De Haan reageert negatief op het verschijnen van Pijpelijntjes. Het schokt de Nederlandse literatuurwereld, maar wie nog het meest schrikt is Arnold Aletrino. Hij is een wetenschapper die zich inzet voor een nieuwe kijk op homoseksualiteit. Daarnaast een – en vermoedelijk dé – vriend van Jacob Israël de Haan. Alletrino beseft heel snel: Sam en Joop zijn eigenlijk Arnold en Jacob Israël! Aletrino koopt zoveel mogelijk boeken op en verbrandt deze.

De eerste homoactivisten

Duyves zal spreken over Jacob Israël de Haan als de eerste militante homoactivist van Nederland die tussen 1904 en 1924 in zijn proza en poëzie een complete metamorfose doormaakte. Van Lieshout bespreekt hoe andere homoactivisten zoals Arnold Aletrino, Lucien von Römer, Jacob Schorer en Hubertus Schouten zich verhielden tot De Haan en omgekeerd en waarom zij De Haans directheid niet altijd konden waarderen.

Over de sprekers

Maurice van Lieshout is publicist en historisch onderzoeker. Van 1988 tot 1994 was hij als docent literaire homostudies verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Mattias Duyves is socioloog en voormalig universitair docent Homostudies. Tevens is hij lid van het Jacob Israël de Haan Genootschap. Het Genootschap organiseert samen met andere partijen – waaronder Synagoge Groningen – in deze maand verschillende activiteiten rondom Jacob Israël de Haan. Het is 30 juni aanstaande exact 100 jaar geleden dat De Haan in Jeruzalem werd vermoord.

Duo-lezing: Jacob Israël de Haan en de eerste homoactivisten

Locatie: Synagoge Groningen, Folkingestraat 60

Datum & Tijd: woensdag 26 juni om 20.00 uur; inloop vanaf 19.30 uur

Tickets: gratis | reserveren is noodzakelijk via reserveren@synagogegroningen.nl ovv ‘Lezing 26-06’

•••

Adverteren op Gaykrant en daarmee onafhankelijke journalistiek met een regenboograndje mogelijk maken?

Klik hier voor meer informatie!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.